Popivoda Krsto

Biografija

Rođen je u porodici Gorčina Popivode. Osnovnu školu je završio u rodnom selu, a gimnaziju je započeo 1923. godine u Cetinju, zatim je drugi i treći razred završio u Banjaluci, četvrti na Cetinju, a peti u Peći. Maturirao je 1932. godine na Cetinju. Sve raspuste i povremene prekide u školovanju provodio je radeći kao šumarski radnik u Bosni, u okolini Olova. U višim razredima gimnazije čitao je naprednu radničku literaturu i počeo da se interesuje za marksizam. U osmom razredu gimnazije, 1931. godine, bio je jedan od učesnika štrajka u cetinjskoj gimnaziji, a zatim i demonstracija protiv dolaska grupe ministara Šestojanuarske vlade u Crnu Goru. Zajedno sa svojim školskim drugom Radojem Vujoševićem, narodnim herojem, u jesen 1932. godine odlazi u Suboticu, gde se upisuje na Pravni fakultet, a avgusta 1933. godine se zaposlio u Poreskoj upravi u Subotici. Oktobra 1933. godine, zajedno sa Radojem Vujoševićem, primljen je u članstvo Komunističke partije Jugoslavije, u partijskoj ćeliji na Pravnom fakultetu. Ubrzo se uključio u rad tehnike Mjesnog komiteta KPJ za Suboticu, kojom je rukovodio Mate Vidaković. Radio je na rasturanju ilegalnog lista Revolucionarni front radnika i seljaka, letaka i ostalog partijskog materijala. Oktobra 1934. godine našao se među 60 uhapšenih, tokom velike policijske racije u Subotici. Pošto je bio uhapšen, neposredno poslije atentata na kralja Aleksandra Karađorđevića u Marseju, bio je posebno mučen. Izveden je pred Sud za zaštitu države, zajedno sa još 13 uhapšenih, i osuđen na 18 meseci zatvora, koje je izdržao u Sremskoj Mitrovici. Poslije izlaska iz zatvora, maja 1936. godine, proćeran je u Crnu Goru. Poslije određenog vremena otišao je u Beograd, đe je nastavio studije prava. Za vrijeme studija je radio u Mjesnom komitetu KPJ za Beograd i Univerzitetskom komitetu. Poslije hapšenja novembra 1936. godine, po odluci Partije, prelazi u ilegalnost i odlazi u Kragujevac, đe postaje član Oblasnog komiteta KPJ za užu Srbiju. U Kragujevcu razvija intenzivan partijski rad, posebno u Vojno-tehničkom zavodu, zatim u Kraljevu, Kruševcu, Paraćinu, Ćupriji i Jagodini. U proljeće 1937. godine svoju partijsku aktivnost prenio je i na istočnu i južnu Srbiju. Radio je na organizovanju Oblasnog komiteta KPJ za Niš.U masovnom hapšenju komunista, koje je počelo u Kragujevcu, juna 1937. godine, a proširilo se na mnoga mjesta Srbije, je uhapšen 17. jula u Nišu. Sproveden je u garnizonski zatvor u Kragujevcu i podvrgnut mučenju u kojem su učestvovali policijski agenti iz Beograda i Novog Sada. U pritvoru je proveo mjesec dana i mučen je najsvirepijim metodama. Krajem avgusta izveden je pred Sud za zaštitu države i osuđen na dvije godine zatvora, koju je ponovo izdržavao u sremsko-mitrovačkom zatvoru. Poslije izlaska iz zatvora, jula 1939. godine, radio je u Agitpropu Pokrajinskog komiteta KPJ za Srbiju, a decembra iste godine CK KPJ ga je uputio, kao svog delegata, u Crnu Goru, đe je radio na jačanju partijskih organizacija. Avgusta 1940. godine učestvovao je na VIII sjednici Pokrajinskog komiteta KPJ za Crnu Goru, Boku, Sandžak i Kosovo i Metohiju, na kojoj je podnio referat O organizacionom stanju Partije. Prethodno je obišao mnoge partijske organizacije u Crnoj Gori i na Kosovu. Poslije Pokrajinske konferencije, na poziv generalnog sekretara KPJ Josipa Broza Tita odlazi na rad u CK KPJ i organizuje i rukovodi partijskom školom u Makarskoj i partijskim kursevima u Zagrebu, Crepoljskom kod Sarajeva i Dubravi kod Zagreba. Bio je delegat i član Kandidacione komisije na V zemaljskoj konferenciji KPJ, održanoj oktobra 1940. godine u Zagrebu. Poslije Vojnog puča i obaranja vlade Cvetković-Maček, 27. marta 1941. godine, je po specijalnom zadatku Josipa Broza Tita upućen u Sarajevo da Pokrajinskom komitetu KPJ za BiH prenese instrukcije CK KPJ, a zatim je upućen, sa istim zadatkom, na Kosmet. Tada je obišao mjesne partijske organizacije u Sarajevu, Zenici, Peći i Kosovskoj Mitrovici i učestvovao u radu Oblasne konferencije u Tuzli. Aprila 1941. godine, poslije napada Sila osovine na Kraljevinu Jugoslaviju, odlazi u Crnu Goru, gde je kao član Biroa Pokrajinskog komiteta, radio na organizovanju i pripremi Trinaestojulskog ustanka. U danima ustanka vršio je najprije dužnost sekretara OK KPJ za Nikšić, a potom sekretara OK KPJ za Cetinje. Od septembra 1942. do 1945. godine radio je na raznim partijskopolitičkim i vojnim zadacima u CK KPJ i Vrhovnom štabu NOVJ. Bio je rukovodilac i predavač u partijskim školama i kursevima. Najprije je radio u Oblasnom komitetu KPJ za Bosansku Krajinu, potom u CK KPJ, pa u selu Gvozdu kod Kalinovika, u selu Lijećevini kod Šćepan polja, između IV i V ofanzive i u Jajcu i Drvaru, od septembra 1943. do maja 1944. godine. Bio je član AVNOJ-a, od njegovog drugog zasijedanja, a maja 1944. godine, poslije neuspjelog njemačkog desanta na Drvar, zajedno sa CK KPJ prelazi na ostrvo Vis. Aprila 1945. godine kooptiran je u Centralni komitet KPJ. Nakon oslobođenja Jugoslavije obavljao je mnoge odgovorne dužnosti: od 1946. do 1948. godine bio je predsjednik za agrarnu reformu i kolonizaciju Vlade FNRJ, od 1948. do 1953. godine bio je predsjednik Vijeća naroda u Narodnoj skupštini FNRJ, od 1951. do 1953. godine bio je ministar za željeznice i predsjednik Savjeta za saobraćaj i veze Vlade FNRJ, od 1953. do 1963. godine član Saveznog izvršnog vijeća, od 1963. do 1967. godine bio je predsjednik Organizaciono-političkog vijeća Narodne skupštine SFRJ. Od V kongresa KPJ, juna 1948, biran je za člana CK KPJ, a na IX kongresu SKJ, marta 1969. godine, izabran je za člana Stalnog djela Konferencije SKJ. Bio je najprije član Saveznog odbora SSRNJ, zatim član Predsjedništva, a potom i sekretar Saveznog odbora SSRN Jugoslavije. Bio je i član Saveznog odbora SUBNOR-a Jugoslavije i član Savjeta federacije. Nosilac je Partizanske spomenice 1941, i drugih visokih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima je Orden junaka socijalističkog rada. Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.

Za nrodnog heroja poglašen je 10. Jula 1952. Godine.