Kovačević Sava

Biografija

Rođen je u porodici Blagoja Kovačevića. Osnovnu školu završio je u selu Zaslape. Slabo materijalno stanje nije mu dozvolilo da se dalje školuje pa je ostao na svom imanju đe se bavio poljoprivrednik. Po odrastanju zaposlio se u preduzeće za eksploataciju šuma u Bijeloj Gori. Put ga dalje vodi do Kosova đe radi kao rudar u rudniku Trepča. Kasnije prelazi u Beograd i zapošljava se u štampariju ,,Vreme”. Radio je i na izgradnji Savskog mosta u Bogradu.

Kao omladinac pošao je putem revolucionarnog pokretaugledajući se na svog starijeg brata Nikolu. Član KPJ postao je 1925, godine. Do rata je bio na funkcijama: pročelnik ćelije, član (1928) , i sekretar (1934) MK Grahovo, član OK Nikšić (1934) i član PK KPJ za Crnu Goru ( izabran 1937 na VI. pokrajinskoj konferenciji). Radio na formiranju radničko seljačke strane 1937-1938. i više puta zbog revolucionarnog rada hapšen u Grahovu, Nikšiću, Cetinju, Kosovskoj Mitrovici i Beogradu i izvođen pred sud. Prilikom provale u partijskoj organiyaciji u ilegali je proveo 9 mjeseci. Nakon toga se predao vlastiima u Nikšić odakle je sproveden u sarajevski zatvor, da bi nešto kasnije bio izveden pred Sud za zaštitu države u Beograd. Zbog jednog antiratnog govora je još jednom hapšen i sproveden u zatvor u Staru Kanjižu. Hapšen je i pred sami rat zbog toga što se dobrovoljno javio za front ali je pod pritiskom naroda bio oslobođen.

Kao član OK Nikšić, učestvovao u pripremi julskog ustanka. Rukovodio je borbom za oslobođenje Grahova 25. jula 1941 kada je savladana italijaanska posada od 80 vojnika. U jesen iste godine, imenovan je za komandanta Nikšićkog odreda i u tom periodu niže pobjede na teritoriji Nikšića, Grahova, Vilusa, Crkvica, H. Novog. Njegov odred oslobađa veliku teritoriju od Tare i Pive do Bokokotorskog zaliva. Komandant operativnog štaba za Hercegovinu postaje januara 1942. Februara 1942. učesnik je Ostroške skupštine crnogorskih i bokeljskih rodoljuba, a aprila 1942. imenovan je za člana Glavnog štaba za Crnu Goru i Boku. Maja iste godine izabran je za člana Vrhovnog štaba.

U toku III neprijateljske ofanzive jedinice odreda vodile su teške borbe u okolini Nikšića, Grahova u Boki i u Pivi đe su poražene četničke snage pod komandaom Baja Stanišića. Još jedan poraz ove snage su zadobile na rejonu Nikšić-Piva. Zamjenik je komandanta Glavnog štaba za Crnu Goru sa koje funkcije je rukovodio povlačenjem Lovećnskog i Zetskog odreda prema Pivi. Formiranjem 5. proleterske brigade, postao je njen komandant 12. juna 1942. Od 22. jula do 2. avgusta iste godine, izveo je čuveni marš proboj od Drine do Prozora. Posebno se istakao u 4. neprijateljskoj ofanzivi, jurišom na Prozor, borbi u Ostrošcu, napadima na Konjic, oslobođenju Nevesinju, borbama na Javorku i Bioču.

U 5. neprijateljskoj ofanzivi postaje komandant 3. udarne divizije kada dobio najteži zadatak da bude primarna zaštita Glavne operativne grupe, da štiti Centralnu bolnicu i izvrši proboj iz okruženja. Svjestan težine ovog zadtka bio je spreman da uradi sve kako bi izvršio zadatak. U teškom borbama 11-12 juna na Vučevu na desnoj obali Sutjeske u vanredno teškim borbama odbjeni su snažni udari neprijatelja čime je spašena bolnica. U odsudnom jurišu komandnat Sava je pao pokošen neprijateljskim rafalom 13. juna 1943.

O njemu je napisano mnogo knjiga, koje slave njegovu hrabrost i umješnost rukovođenjem borbe čime je stekao oreol partizanske legend. Odlikovan je sovjetskim ordenom Kutuzova, a 1. maja 1943. dobio je čin pukovnika. Zbog svega što je učinio za NOB I revoluciju dobio je naziv jugoslovenskog Čapajeva.

Za narodnog heroja proglašen je 6. Jula 1943. Godine.